İçeriye girdiğimde beni bekliyorlardı. Kardeş sıcaklığıyla kucakladılar, ilk cümlelerinde Aydınlık ve Ulusal Kanal’a kardeş selamı yolladılar… Sayfalara geçirdikleri tarih ve kültür, yüzlerindeki derin çizgilere yansımış gibiydi.
Bir savaşta cephe gerisi, en az ön cephe kadar önemlidir. Cephe gerisinin en önemli unsuru da basın yayındır.
Kerkük’te yıllardır hak mücadelesi veren Türkmenlerin sesi de Türkmeneli gazetesi. Az sayıda, ama son derece nitelikli bir kadro ile çalışıyorlar. Iraklı Türkmenlerin sesini duyurmak için hem Arapça, hem de Türkçe yayın yapıyorlar. Sadece gazete değil, dergiler de çıkarıyorlar. Bu dergilerden üç ayda bir çıkan Türkmen Kültürü Dergisi’ni de Irak hükümeti finanse ediyor.
Gazetenin yayın müdürü, aynı zamanda Irak Türkmen Edebiyatçıları Birliği Başkanı. Türkmeneli edebiyat ve sanat dergisinde sadece Kerkük’ün değil bütün Türkiye başta olmak üzere Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan gibi Türk dünyasından haberler, şiirler ve edebi yazılar yayınlanıyor.
Peşmerge işgali sırasında her zamankinden daha çok çalıştıklarını, haber ve yazılarını hiç korkmadan yayınladıklarını anlattılar.
Gazetenin başyazarı Necat Kevseroğlu Türkçe ve Arapça çok sayıda kitap yazmış. En önem verdiği kitaplardan biri Kerkük Yer Adları Sözlüğü. Benim için imzalarken “bu kitap Kerkük’ün tapusudur” diyor, “istedikleri kadar tapu dairelerini yakıp, işgal etsinler, Kerkük bizim bilincimizdir.” Çocuklar için Türkçe temel sözlük de yazmış.
Türk Düşmanlığını İngilizler Yarattı
“Bildiğiniz gibi 1918’de İngilizler burayı ilk işgal ettiklerinde Türklerden almışlardı ve bunu kültürel olarak bastırmak için Arap milliyetçiliği görüntüsü altında Türk düşmanlığını kışkırttılar. Bizim varlığımızı hedef almak için ilk olarak kültürümüzü hedef aldı. Bastırdıkları okul kitaplarında Türkleri, her tarafı yakıp yıkan ilkel bir millet olarak anlatıyorlardı. Tohumunu İngilizlerin attığı b Türk düşmanlığı günümüze kadar geldi.
O zamanlar Kerkük’teki bütün okullar Türk okullarıydı, ben bu konuda araştırmalar yaptım, Kerkük eğitim tarihini yazdım, yurt dışında basılabildi. 1937 yılına kadar Kerkük’te eğitim Türkçe idi, okullar Türk okuluydu. Bu sene diller kanunu çıktı, okullarımız kapatıldı öğretmenlerimiz güneye sürüldü, ama Irak Türkleri zengin bir kültüre sahip oldukları için kendi dillerini ve kültürel varlıklarını koruyabildiler. Ben şimdi konuştuğum Türkçeyi bir okuldan öğrenmedim, benim kendi ana dilimdir. Elinizdeki kitabı da bu sayede yazabildim, içinde bazı gramer hataları varsa bu nedenledir.
Irak Türklerine 1971 yılında bir kültürel hak verildi, Türkmen okulları tekrar açıldı, ama Saddam zamanında tekrar kapatıldı. Türkmen toplumu bu kararı protesto etti, hatta bu yürüyüşler sırasında bir öğretmenimiz şehit oldu. Okullarımız ancak 2003 yılında tekrar açıldı, gazeteler çıkmaya başladı.”
En Önemli eserleri Türkler Yaptı
“Bundan sonra kültürel konularda Türkiye’den yardım bekliyoruz, çünkü buralarda bir kitabı bastırmak hala kolay değil. Ayrıca biz yazdıklarımızı Arapça yazmak zorundayız, çünkü Araplara kendi tarhimizi de anlatmamız gerekiyor, çünkü Türklerin Arap kültürüne çok önemli katkıları var. Bunun yanı sıra kendi toplumumuza da Irak’ın kültür ve medeniyetine olan katkılarımızı anlatmalıyız, bakınız şu anda Bağdat’taki bütün tarihi eserler Türk eserleridir. Şimdi Şii kardeşlerimizin bütün kutsal mekânları, İmam Abbas Ravzası, İmam Hüseyin’in kabri, Hz. Ali Ravzası başta olmak üzere neredeyse hepsi Türk devletleri zamanında, Türkler tarafından yapılmıştır.
Bundan başka Kerbela’ya Gazaniye nehrinin yatağını kazanlar İlhanlılardı, o bölgede Fırat nehri çok derinden aktığı için suyu dışarıya çıkaramadılar. Osmanlılar bu nehri dışarıya çıkardılar, bugün Nehr-ül Hüseyni denilen bu nehir Kerbela’nın bütün arazisini sulamaktadır. Ayrıca Mimar Sinan’ın çok sayıda eseri vardır. Iraklılar bunları bilmiyor, biz kitaplar yazarak bunları anlatmalıyız. Şimdi Türkmeneli Dergisi’nde bu görevleri yapıyoruz…”
İlk Gazeteyi Mithat Paşa Çıkardı
“Türkmeneli gazetesi sekreteri Felah Kevser Yazaroğlu, Irak’ta ilk gazetenin 15 Haziran 1869’da, Bağdat valiliği yaptığı sırada Mithat Paşa tarafından çıkarıldığını söylüyor. Yine Kerkük’ün ilk gazetesinin 1911’de İttihat ve Terakki iktidarında yayınlanan Havadis gazetesi olduğunu öğreniyoruz. Yani Irak’ın basın tarihi Türklerle başlıyor.
Bundan sonra Türkmenlerin çıkardığı ilk gazete 1959’da çıkan Beşir, ondan sonra 1961 yılında çıkmaya başlayan ve hala yayına devam eden Kardeşlik dergisi çıkmaya başlamış.
“Türkmeneli gazetesi ilk kez 1994 yılında Erbil’de çıkmaya başladı, 1995 yılında ITC kurulunca, cephenin resmi yayın organı oldu. Daha sonra 2004’ten itibaren Türkmen Öğretmenler Birliği tarafından Fener dergisi çıkarıldı, ayrıca şehitler derneği tarafından yayınlanan Tahrir (Kurtuluş) dergisi, muharipler derneği tarafından yayınlanan Muharipler Dergisi, son günlerde de Erbil’de Türkmen Basın ajansı tarafından Türkçe ve Kürtçe yayınlanmaya başlanan bir gazete ve çocuk dergisi var…”
Sadece bu kadar yayını çıkarmakla kalmıyorlar, Türkiye ve Azerbaycan’da yapılan Türkoloji simpozyumlarına, konferans ve kurultaylara da tebliğler sunarak büyük katkılar sağlıyorlar. Türkiye’deki bütün basın kurultaylarına katılmışlar…
Seslerimiz Birlik İçin Çıkacak
Bana, arada bir Türkmeneli gazetesine yazı da yazmam için iletişim adreslerini verdiler. Büyük bir kadirşinaslıkla karşılandığımız ve kardeş sıcaklığıyla ağırlandığımız Kerkük’ten vefalı dostlar edindiğimizi bilmenin sevinciyle ayrıldık. Aslına bakılırsa, hala ayrılmadık. İletişim çağındayız, orada bize kılavuzluk yapan ITC Enformasyon sorumlusu Mehmet Eyat ve ITC Sözcüsü Mehmet Seman kardeşlerimiz, her an telefonun öbür ucundalar. Her gelişmeyi anında haber veriyoruz birbirimize.
Seslerimiz bir çıkacak, birbirine karışacak, Türkmeneli Aydınlık’a, Aydınlık Türkmeneli’ne ses verecek. Birliği, bütünlüğü, kardeşliği haykıracağız, emperyalizme ve piyonlarına karşı…
